महाराष्ट्रातील एका छोट्या गावात राहणाऱ्या एका सामान्य नागरिकाला जेव्हा सरकारी योजनेचा लाभ घ्यायचा असतो, तेव्हा त्याच्यासमोर सर्वात मोठी अडचण योजनेची माहिती नसते, तर त्या माहितीपर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग असतो. एका योजनेसाठी एक वेबसाईट, दुसऱ्या योजनेसाठी दुसरे पोर्टल, कोणत्यातरी सेवेसाठी तिसरे लॉगिन आणि प्रत्येक ठिकाणी पुन्हा तेच नाव, पत्ता आणि कागदपत्रे भरणे. हीच अडचण दूर करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने एक असा मार्ग तयार केला आहे, ज्यावर चालताना नागरिकाला पुन्हा पुन्हा आपली ओळख सिद्ध करावी लागणार नाही. या लेखात आपण त्याच मार्गाची संपूर्ण माहिती देणार आहोत.
या लेखात तुम्हाला कळेल की हे नवीन पोर्टल काय आहे, त्यातून तुम्हाला काय काय मिळेल, त्यात खाते कसे तयार करायचे, लॉगिन कसे करायचे आणि कार्ड कसे डाउनलोड करायचे. त्याचबरोबर लोकांच्या मनात सर्वात जास्त येणाऱ्या प्रश्नांची उत्तरेही आपण देणार आहोत, जसे की मोबाईल नंबर आधारशी जोडलेला नसेल तर काय करायचे, ओटीपी आला नाही तर काय करायचे आणि MahaID मिळायला किती वेळ लागतो. लेखाच्या शेवटी तुम्हाला अधिकृत लिंकही मिळतील, जेणेकरून तुम्ही बरोबर वेबसाईटवरच जाल.
त्यामुळे लेख शेवटपर्यंत वाचा. प्रत्येक पायरी सोप्या भाषेत समजावून सांगितली आहे, जेणेकरून पहिल्यांदाच इंटरनेटवर फॉर्म भरणारी व्यक्तीही कोणाच्याही मदतीशिवाय आपली नोंदणी पूर्ण करू शकेल।
या लेखात काय काय आहे
- MahaSarathi Portal काय आहे आणि ते का सुरू केले गेले
- MahaID काय आहे आणि ते तुमच्या कोणत्या कामी येईल
- नोंदणीसाठी कोणती कागदपत्रे लागतात
- MahaID Registration ची संपूर्ण प्रक्रिया, टप्प्याटप्प्याने
- Login करण्याची पद्धत आणि MahaSarathi Card Download करणे
- Family ID आणि DigiLocker यांचा काय संबंध आहे
- MahaDBT 2.0 शी त्याचे जोडलेले असणे आणि नवीन योजना
- जुन्या MahaLabharthi Portal चे काय झाले
- सामान्य समस्या आणि त्यांचे उपाय
- फसवणुकीपासून वाचण्याचे महत्त्वाचे नियम
- वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
MahaSarathi Portal एका नजरेत
| माहिती | तपशील |
|---|---|
| पोर्टलचे नाव | MahaSarathi Portal |
| अधिकृत वेबसाईट | mahasarathi.maharashtra.gov.in |
| सुरुवात | 28 मार्च 2026, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मुंबईतील सह्याद्री अतिथीगृहात शुभारंभ केला |
| योजनेचे नाव | One State, One Portal (एक राज्य, एक पोर्टल) |
| लॉगिन ओळख | MahaID, जी आधारशी जोडलेली आहे |
| नोंदणी शुल्क | पूर्णपणे मोफत, सरकारी पोर्टलवर कोणतेही पैसे लागत नाहीत |
| योजना आणि सेवा | नोव्हेंबर 2026 च्या माहितीनुसार 90 पेक्षा जास्त कल्याणकारी योजना आणि 1000 पेक्षा जास्त सरकारी सेवा |
| MahaID तयार (24 सप्टेंबर 2026 पर्यंत) | 68 लाखांपेक्षा जास्त |
| MahaID तयार (28 ऑक्टोबर 2026 च्या कार्यक्रमापर्यंत) | 1 कोटींपेक्षा जास्त |
| Family ID | Mahasarathi Family ID, DigiLocker वरही उपलब्ध (17 जून 2026 पासून) |
| जुने पोर्टल | MahaLabharthi Portal (mahalabharthi.in) आता बंद, त्याची जागा MahaSarathi Portal ने घेतली |
| पोर्टलची भाषा | मराठीत उघडते, पानावर इंग्रजीत बदलण्याचा पर्यायही आहे |
MahaSarathi Portal काय आहे
MahaSarathi Portal हे महाराष्ट्र शासनाचे एक एकात्मिक डिजिटल व्यासपीठ आहे. याचा अर्थ असा की राज्याच्या वेगवेगळ्या योजना आणि सेवांसाठी आता तुम्हाला वेगवेगळ्या वेबसाईटवर भटकावे लागणार नाही. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी 28 मार्च 2026 रोजी मुंबईतील सह्याद्री अतिथीगृहात या पोर्टलचा शुभारंभ केला होता. त्या कार्यक्रमात त्यांनी सांगितले होते की शासनाच्या सर्व विभागांनी पारदर्शकता, ठरलेली मुदत आणि विश्वास या तीन स्तंभांवर काम करावे, जेणेकरून योजनांचा लाभ नागरिकांपर्यंत एकाच व्यासपीठावरून पोहोचेल. याच विचाराला “One State, One Portal” म्हणजे “एक राज्य, एक पोर्टल” असे नाव दिले गेले.
या पोर्टलचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ते राज्याच्या सर्व विभागांची माहिती एका ठिकाणी जोडते. आधी प्रत्येक विभागाची स्वतःची वेगळी नोंद असायची, त्यामुळे एकाच व्यक्तीच्या अनेक वेगवेगळ्या नोंदी तयार होत असत आणि अपात्र लोकही योजनांचा लाभ घेत असत. MahaSarathi Portal च्या माध्यमातून शासनाने नागरिकांची एक सत्यापित नोंद तयार केली आहे, जिला “golden record” असे म्हटले जात आहे. या व्यवस्थेबद्दल प्रकाशित झालेल्या माहितीनुसार, लाभार्थ्यांची तपासणी करताना मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेत 26 लाखांपेक्षा जास्त चुकीचे दावे आढळले होते. नवीन पोर्टलचा उद्देश असे चुकीचे दावे थांबवणे आणि खऱ्या लाभार्थ्यांपर्यंत लाभ पोहोचवणे हा आहे.
या पोर्टलचे आणखी एक मोठे काम म्हणजे ते तुम्हाला सांगते की तुम्ही आधीपासून कोणत्या योजनांचा लाभ घेत आहात आणि तुम्ही कोणत्या नवीन योजनांसाठी पात्र आहात. तुम्हाला प्रत्येक योजनेसाठी तुमची माहिती पुन्हा भरावी लागत नाही, कारण तुमचे एकच खाते सगळीकडे काम करते. नोव्हेंबर 2026 च्या माहितीनुसार या पोर्टलच्या माध्यमातून 90 पेक्षा जास्त कल्याणकारी योजना आणि 1000 पेक्षा जास्त सरकारी सेवांपर्यंत पोहोचता येते. ऑगस्ट 2026 मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका जुन्या माहितीत ही संख्या 1077 पेक्षा जास्त सेवा आणि 93 पेक्षा जास्त योजना अशी सांगितली होती, पण ताज्या आकड्यांनुसार आता 90 पेक्षा जास्त योजना आणि 1000 पेक्षा जास्त सेवा सांगितल्या जात आहेत.
MahaID काय आहे आणि ते तुमच्या कोणत्या कामी येईल
MahaID ही महाराष्ट्रातील नागरिकांसाठी एक एकात्मिक ओळख आहे, जी तुमच्या आधार क्रमांकाशी जोडलेली असते. राज्य शासनाच्या योजना आणि सेवांसाठी ती एकाच लॉगिनचे काम करते, असे तुम्ही समजू शकता. एकदा MahaID तयार झाले की तुम्हाला प्रत्येक योजनेसाठी नवीन खाते तयार करावे लागत नाही आणि तुमची माहिती पुन्हा पुन्हा भरावी लागत नाही.
MahaID ने तुम्ही MahaSarathi Portal वर लॉगिन करू शकता, तुम्ही पात्र असलेल्या योजना पाहू शकता, तुम्हाला आधीपासून कोणते लाभ मिळत आहेत हे जाणून घेऊ शकता आणि नवीन योजनांसाठी थेट अर्ज करू शकता. एकापेक्षा जास्त योजनांचा लाभ घेणाऱ्या लोकांसाठी ही ओळख विशेष उपयोगी आहे, जसे की शिष्यवृत्ती घेणारा विद्यार्थी, पेन्शन घेणारे ज्येष्ठ नागरिक किंवा मजूर.
24 सप्टेंबर 2026 पर्यंत 68 लाखांपेक्षा जास्त लोकांनी आपले MahaID तयार केले होते. त्यानंतर 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी मुंबईत झालेल्या एका कार्यक्रमात सांगण्यात आले की MahaID चे सॉफ्ट लाँच पूर्ण झाले आहे आणि 1 कोटींपेक्षा जास्त MahaID तयार झाले आहेत. ही संख्या दाखवते की राज्यातील लाखो नागरिक या नवीन व्यवस्थेशी जोडले गेले आहेत.
हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की MahaID तुमच्या आधार कार्डची जागा घेत नाही. आधार ही तुमची राष्ट्रीय ओळख आहे, तर MahaID ही महाराष्ट्र शासनाच्या योजना आणि सेवांसाठी राज्य पातळीवरील एकात्मिक लॉगिन ओळख आहे. दोन्ही एकमेकांशी जोडलेली आहेत, पण दोन्हीचे काम वेगवेगळे आहे.
MahaID Registration साठी कोण पात्र आहे
MahaID Registration महाराष्ट्रातील सर्व रहिवाशांसाठी खुले आहे. त्यासाठी तुम्ही महाराष्ट्राचे रहिवासी असणे आवश्यक आहे आणि तुमच्याकडे आधार कार्ड असणे आवश्यक आहे. त्याचबरोबर तुमच्या आधारशी जोडलेला मोबाईल क्रमांक चालू असणे आवश्यक आहे, कारण नोंदणी करताना त्याच क्रमांकावर ओटीपी येईल.
तुमचा मोबाईल क्रमांक आधारशी जोडलेला नसेल, तर आधी तो जोडून घ्यावा लागेल. त्यासाठी तुम्हाला तुमच्या जवळच्या आधार केंद्रावर जावे लागेल. आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकाशिवाय ओटीपी मिळणार नाही आणि नोंदणी पुढे जाणार नाही.
कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याला स्वतःचे वेगळे MahaID तयार करावे लागते. प्रत्येक व्यक्ती स्वतःच्या आधार क्रमांकाने आणि स्वतःच्या आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकावर आलेल्या ओटीपीने आपली नोंदणी करतो. मुले किंवा ज्येष्ठ नागरिकांसाठीही हाच नियम लागू होतो, फक्त त्यांचा आधार आणि मोबाईल क्रमांक बरोबर असणे आवश्यक आहे.
MahaID Registration साठी आवश्यक कागदपत्रे
नोंदणी सुरू करण्यापूर्वी खाली दिलेली कागदपत्रे आणि माहिती तुमच्याजवळ तयार ठेवा, जेणेकरून फॉर्म भरताना थांबावे लागणार नाही.
- आधार कार्ड — तुमचा आधार क्रमांक आणि त्यावर नोंदवलेले नाव
- रेशन कार्ड — जर तुम्हाला रेशन कार्डने नोंदणी करायची असेल तर त्याचा क्रमांकही कामी येईल
- आधारशी जोडलेला मोबाईल क्रमांक — ओटीपी याच क्रमांकावर येईल, त्यामुळे फोन जवळ ठेवा
- ईमेल आयडी — नोंदणी करताना ईमेलवरही ओटीपी पाठवला जातो
- निवास प्रमाणपत्र — निवासाशी संबंधित माहिती भरण्यासाठी
- तुमचा पत्ता — स्थायी पत्ता आणि सध्याचा पत्ता, जसा आधार किंवा रेशन कार्डवर नोंदवला आहे
याशिवाय फॉर्ममध्ये कॅप्चा कोड भरावा लागतो, जो स्क्रीनवर दिसणारी अक्षरे आणि अंक पाहून भरला जातो. त्यामुळे फॉर्म भरताना संयम ठेवा आणि प्रत्येक माहिती काळजीपूर्वक भरा.
MahaID Registration कसे करावे — संपूर्ण प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने
MahaID Registration ची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आहे आणि सरकारी पोर्टलवर त्यासाठी कोणतेही शुल्क घेतले जात नाही. खाली दिलेल्या पायऱ्या क्रमाने पाळा.
टप्पा 1: अधिकृत पोर्टलवर जा
तुमच्या मोबाईल किंवा संगणकाच्या ब्राउझरमध्ये अधिकृत वेबसाईट mahasarathi.maharashtra.gov.in उघडा. तुम्ही बरोबर पत्त्यावरच जात आहात याची खात्री करा. गुगलवर शोधण्याऐवजी पत्ता थेट टाइप करणे अधिक सुरक्षित असते, कारण अनेक बनावट वेबसाईट खऱ्यासारख्या दिसतात. पोर्टल मराठी भाषेत उघडते आणि पानावर इंग्रजीत बदलण्याचा पर्यायही मिळतो.
टप्पा 2: New MahaID Registration निवडा
पोर्टलच्या मुख्य पानावर तुम्हाला “New MahaID Registration” हा पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक करा. त्यानंतर “Create Your Maha ID” चा फॉर्म तुमच्यासमोर उघडेल.
टप्पा 3: आधार क्रमांक टाका आणि ओटीपी पाठवा
फॉर्ममध्ये तुमचा आधार क्रमांक टाका, संमतीच्या चौकटीवर खूण करा आणि “Send OTP” वर क्लिक करा. त्यानंतर तुमच्या आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकावर एक ओटीपी येईल. जर तुम्हाला आधारऐवजी रेशन कार्डने नोंदणी करायची असेल, तर “Register using Ration Card” हा पर्याय निवडून रेशन कार्डचा क्रमांक टाकू शकता. रेशन कार्डने नोंदणी केली तरी ओटीपी आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकावरच येतो, त्यामुळे तो क्रमांक चालू असणे आवश्यक आहे.
टप्पा 4: ओटीपीने पडताळणी करा
मोबाईलवर आलेला ओटीपी फॉर्ममध्ये टाकून पडताळणी करा. ओटीपी यायला थोडा वेळ लागू शकतो, त्यामुळे काही मिनिटे वाट पाहा. ओटीपी आला नाही तर मोबाईल नेटवर्क तपासा आणि पुन्हा पाठवण्याचा पर्याय वापरा. ओटीपी कोणाबरोबरही शेअर करू नका.
टप्पा 5: माहिती शेअर करण्याची संमती द्या
पुढच्या स्क्रीनवर “Data Sharing Consent” म्हणजे माहिती शेअर करण्याची संमती मागितली जाईल. संमतीच्या चौकटीवर खूण करून “Accept and Continue” वर क्लिक करा. ही संमती यासाठी घेतली जाते, जेणेकरून तुमची माहिती योजनांची पात्रता तपासण्यासाठी वापरता येईल.
टप्पा 6: तुमची माहिती भरा
आता फॉर्ममध्ये तुमची मूलभूत माहिती भरा, जसे की ईमेल आयडी, फोन नंबर आणि पत्ता. तुमचा पत्ता काळजीपूर्वक तपासा आणि बरोबर भरा. त्यानंतर स्क्रीनवर दिसणारा कॅप्चा कोड भरा आणि “Save and Proceed” बटणावर क्लिक करा.
टप्पा 7: ईमेल आणि मोबाईलचा ओटीपी पडताळा
माहिती जतन केल्यानंतर तुमच्या ईमेल आयडीवर आणि मोबाईल फोनवर एक नवीन ओटीपी पाठवला जाईल. दोन्ही ओटीपी टाकून पडताळणी पूर्ण करा. हे पाऊल यासाठी आवश्यक आहे, जेणेकरून पुढची सर्व माहिती तुमच्यापर्यंत बरोबर पत्त्यावर पोहोचेल.
टप्पा 8: यशाचा संदेश पाहा आणि MahaID ची वाट पाहा
पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर स्क्रीनवर यशाचा संदेश दिसेल. याचा अर्थ तुमचा अर्ज विभागाकडे पाठवला गेला आहे. मंजुरीनंतर तुम्हाला एसएमएस आणि ईमेलने तुमच्या नवीन MahaID ची माहिती मिळेल. MahaID तयार होण्यासाठी जास्तीत जास्त 24 तास लागू शकतात. त्यामुळे अर्ज केल्यानंतर लगेच MahaID मिळाला नाही तर घाबरू नका, एक दिवस वाट पाहा.
MahaSarathi Portal वर Login कसे करावे
एकदा तुमचे MahaID तयार झाले की पोर्टलवर लॉगिन करणे खूप सोपे आहे. mahasarathi.maharashtra.gov.in वर जा आणि लॉगिनचा पर्याय निवडा. तुमचे MahaID किंवा आधार क्रमांक आणि पासवर्ड टाका. त्यानंतर तुमच्या मोबाईलवर ओटीपी येईल, तो टाकून तुम्ही तुमच्या खात्यात पोहोचाल.
लॉगिन केल्यानंतर तुम्हाला तुमचे डॅशबोर्ड दिसेल, जिथे तुम्ही तुमची प्रोफाइल पाहू शकता, तुम्ही पात्र असलेल्या योजना पाहू शकता आणि तुम्हाला आधीपासून कोणते लाभ मिळत आहेत हेही पाहू शकता. जर तुम्ही तुमचा पासवर्ड विसरलात, तर लॉगिन पानावर पासवर्ड विसरण्याचा पर्याय वापरा आणि ओटीपीने नवीन पासवर्ड तयार करा.
तुमचा पासवर्ड आणि ओटीपी कधीही कोणाबरोबर शेअर करू नका. सरकारी अधिकारी किंवा पोर्टलकडून कोणीही फोनवर तुमचा पासवर्ड किंवा ओटीपी मागत नाही.
MahaSarathi Card Download कसे करावे
MahaID तयार झाल्यानंतर तुम्ही तुमचे MahaSarathi Card ही डाउनलोड करू शकता. हे एक डिजिटल कार्ड आहे, जे तुमच्या MahaID चा पुरावा असते. ते तुम्ही कागदावर छापू शकता किंवा पीव्हीसी कार्डवरही छापून घेऊ शकता.
कार्ड डाउनलोड करण्यासाठी पोर्टलवर तुमच्या MahaID किंवा आधारने लॉगिन करा. लॉगिन केल्यानंतर तुमची प्रोफाइल उघडा आणि “Quick Actions” मध्ये “View / Download MahaSarathi Card” हा पर्याय निवडा. त्यावर क्लिक करताच तुमच्या कार्डची पीडीएफ फाईल डाउनलोड होईल. ही पीडीएफ तुमच्या फोन किंवा संगणकात सुरक्षित ठेवा.
त्याशिवाय तुमचे Mahasarathi Family ID DigiLocker मध्येही मिळू शकते, ज्याबद्दल खाली विस्ताराने सांगितले आहे. कार्ड डाउनलोड करण्यात काही अडचण आली, तर आधी हे तपासा की तुमचे MahaID पूर्णपणे तयार झाले आहे की नाही, कारण कार्ड तेव्हाच मिळेल जेव्हा MahaID जारी झालेले असेल.
Mahasarathi Family ID आणि DigiLocker — हे काय आहे
MahaID ही तुमची वैयक्तिक ओळख आहे, तर Mahasarathi Family ID ही तुमच्या संपूर्ण कुटुंबाची ओळख आहे. तिला राज्याची मूलभूत कौटुंबिक ओळख म्हटले गेले आहे, जी सरकारी सेवा आणि कल्याणकारी योजनांपर्यंत पोहोचण्यात मदत करते. कुटुंबाची ओळख एक असल्याने एका कुटुंबाला कोणत्या योजनांचा लाभ मिळत आहे हे समजणे सोपे होते.
17 जून 2026 रोजी प्रसिद्धी माहिती कार्यालयाकडून जारी झालेल्या माहितीनुसार, Mahasarathi Family ID आता DigiLocker शी जोडले गेले आहे. DigiLocker हे भारत सरकारचे डिजिटल कागदपत्रे ठेवण्याचे व्यासपीठ आहे. या जोडणीमुळे महाराष्ट्रातील सुमारे 14 कोटी रहिवासी त्यांचे Mahasarathi Family ID डिजिटल स्वरूपात कधीही, कुठेही पाहू शकतात, जतन करू शकतात आणि शेअर करू शकतात.
तुमच्याकडे आधीपासून Mahasarathi Family ID असेल, तर तुम्ही ते DigiLocker मध्ये आणून जतन करू शकता. त्यासाठी DigiLocker अॅप उघडा किंवा digilocker.gov.in वर जा, लॉगिन करा आणि “Issued Documents” मध्ये जा किंवा “Mahasarathi / Family ID Maharashtra” शोधा. तिथून तुम्ही तुमची Family ID मिळवू शकता.
तुमच्याकडे अजून Family ID नसेल, तरीही तुम्ही DigiLocker मधूनच नवीन Family ID साठी नावनोंदणी करू शकता. DigiLocker आता Mahasarathi शी विनंतीकर्ता व्यासपीठ म्हणून जोडले गेले आहे, त्यामुळे तुम्ही अॅपमध्येच संमती देऊन नवीन Family ID साठी अर्ज करू शकता. त्यासाठी तुम्हाला सरकारी कार्यालयात जाण्याची गरज नाही.
ही सुविधा त्या लोकांसाठी खूप कामाची आहे, ज्यांना कागदी कागदपत्रे सांभाळणे कठीण जाते. DigiLocker मध्ये जतन केलेली Family ID डिजिटल स्वरूपात वैध असते आणि गरज पडल्यावर ती लगेच दाखवता येते.
MahaDBT 2.0 शी MahaSarathi Portal चे जोडलेले असणे
MahaDBT हे महाराष्ट्र शासनाचे ते पोर्टल आहे, ज्याद्वारे शिष्यवृत्ती, पेन्शन, अनुदान आणि दुसऱ्या कल्याणकारी योजनांचे पैसे थेट लाभार्थ्यांच्या आधारशी जोडलेल्या बँक खात्यांमध्ये पाठवले जातात. त्याची नवीन आवृत्ती MahaDBT 2.0 आता mahadbt2.maharashtra.gov.in वर काम करते. या नवीन पोर्टलवर नोंदणी करण्यासाठीही MahaID च लागते.
जेव्हा तुम्ही MahaDBT 2.0 वर “Register” वर क्लिक करता, तेव्हा ते तुम्हाला थेट MahaSarathi Portal वर घेऊन जाते, जिथे तुम्ही तुमचे MahaID तयार करू शकता. याचा अर्थ MahaDBT 2.0 चा रस्ता आता MahaSarathi मधून जातो. त्यामुळे जर तुम्हाला शिष्यवृत्ती किंवा कोणत्याही दुसऱ्या योजनेसाठी अर्ज करायचा असेल, तर आधी तुमचे MahaID तयार करणे आवश्यक होते.
28 ऑक्टोबर 2026 रोजी मुंबईत झालेल्या कार्यक्रमात MahaDBT 2.0 वर 36 नवीन योजना जोडल्या गेल्या. यात मत्स्यपालन विभागाच्या 24 योजना, कामगार विभागाच्या 10 योजना आणि महिला व बाल विकास विभागाच्या 2 योजना आहेत. त्याच कार्यक्रमात असेही सांगण्यात आले की 5 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत MahaDBT 2.0 च्या डॅशबोर्डवर 16 विभागांच्या 140 योजना दिसत होत्या. योजना हळूहळू जोडल्या जात आहेत, त्यामुळे वेळोवेळी पोर्टलवर नवीन योजना दिसत राहतील.
जुने MahaDBT Portal म्हणजे mahadbt.maharashtra.gov.in आता फक्त काही विशिष्ट कामांसाठी उघडे आहे. तिथे 2025-26 चे नवीन अर्ज आणि 2023-24, 2024-25 व 2025-26 चे “Sent Back” म्हणजे परत पाठवलेले अर्ज पुन्हा सादर करता येतात. 2026-27 च्या नवीन अर्जांसाठी MahaDBT 2.0 च वापरा.
जर तुम्हाला शिष्यवृत्तीबद्दल विस्ताराने जाणून घ्यायचे असेल, तर आमचा MahaDBT Scholarship 2026 लेख वाचा, ज्यात योजना, पात्रता आणि अर्जाची संपूर्ण माहिती दिली आहे.
जुने MahaLabharthi Portal — आता काय झाले
अनेक लोकांनी आधी MahaLabharthi Portal चे नाव ऐकले असेल. हे महाराष्ट्र शासनाचे जुने पोर्टल होते, जे mahalabharthi.in वर चालायचे आणि राज्याच्या योजनांची माहिती द्यायचे. आता या जुन्या पोर्टलची जागा MahaSarathi Portal ने घेतली आहे. जुनी वेबसाईट mahalabharthi.in आता उपलब्ध नाही, त्यामुळे योजनांची माहिती आणि नोंदणीचे सर्व काम आता MahaSarathi Portal वरूनच होते.
तुमच्याकडे MahaLabharthi Portal ची जुनी लिंक किंवा बुकमार्क जतन केलेली असेल, तर ती आता काम करणार नाही. तुम्हाला थेट mahasarathi.maharashtra.gov.in वर जावे लागेल. आधी MahaLabharthi Portal ला “MahaSamanvay” असे नाव देण्याचीही चर्चा होती, पण शेवटचे नाव MahaSarathi च ठेवले गेले.
ऑगस्ट 2026 मध्ये प्रकाशित झालेल्या माहितीनुसार, MahaSarathi Portal वर त्यावेळी 1077 पेक्षा जास्त सरकारी सेवा आणि 93 पेक्षा जास्त योजना एका ठिकाणी उपलब्ध होत्या. हा आकडा सांगतो की जुन्या पोर्टलच्या तुलनेत नवीन पोर्टल किती मोठे आहे.
MahaSarathi Portal वरून कोणत्या योजनांपर्यंत पोहोचता येते
MahaSarathi Portal वर मिळणाऱ्या योजना अनेक विभागांशी संबंधित आहेत. यात शिक्षण, महिला व बाल विकास, कामगार, मत्स्यपालन, सामाजिक न्याय आणि दुसऱ्या विभागांच्या योजना आहेत. काही महत्त्वाची उदाहरणे खाली दिली आहेत, पण ही यादी पूर्ण नाही — संपूर्ण यादीसाठी पोर्टलवर लॉगिन करून तुमची पात्रता तपासा.
- शिष्यवृत्ती आणि शिक्षणाशी संबंधित योजना — MahaDBT 2.0 च्या माध्यमातून
- मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना — महिलांसाठी राज्याची मोठी योजना, ज्याबद्दल विस्ताराने जाणून घेण्यासाठी आमचा माझी लाडकी बहीण योजना लेख वाचा
- मत्स्यपालन विभागाच्या योजना — 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी 24 योजना MahaDBT 2.0 वर जोडल्या गेल्या
- कामगार विभागाच्या योजना — मजुरांसाठी आणि कामगारांसाठी
- महिला व बाल विकास विभागाच्या योजना
- पेन्शन आणि सामाजिक सुरक्षा संबंधित योजना
- शेतकरी आणि ग्रामीण विकास संबंधित योजना
त्याशिवाय Aaple Sarkar Portal शी संबंधित सेवाही या व्यवस्थेचा भाग बनत आहेत. 28 ऑक्टोबर 2026 च्या कार्यक्रमात Aaple Sarkar 2.0 वरही नवीन सेवा सुरू केल्या गेल्या. Aaple Sarkar बद्दल विस्ताराने जाणून घेण्यासाठी आमचा Aaple Sarkar Portal लेख वाचा.
सामान्य समस्या आणि त्यांचे उपाय
ओटीपी येत नाही आहे
जर आधार ओटीपी तुमच्या मोबाईलवर येत नसेल, तर आधी तपासा की तुमचा मोबाईल क्रमांक आधारशी जोडलेला आहे की नाही. क्रमांक जोडलेला नसेल, तर ओटीपी कधीही येणार नाही आणि तुम्हाला आधार केंद्रावर जाऊन क्रमांक जोडून घ्यावा लागेल. क्रमांक जोडलेला असेल, तर मोबाईल नेटवर्क तपासा, फोनमध्ये संदेशांसाठी जागा आहे की नाही हे पाहा आणि काही मिनिटे वाट पाहून पुन्हा ओटीपी पाठवण्याचा पर्याय वापरा.
MahaID 24 तासांनंतरही मिळाले नाही
MahaID तयार होण्यासाठी जास्तीत जास्त 24 तास लागू शकतात. एक दिवस उलटूनही एसएमएस किंवा ईमेल आला नसेल, तर पोर्टलवर लॉगिन करून तुमच्या अर्जाची स्थिती तपासा. तुमच्या ईमेलचे स्पॅम फोल्डरही पाहा, कारण कधीकधी सरकारी मेल तिथे जाते. तरीही माहिती मिळाली नाही, तर पोर्टलवर दिलेल्या मदत पर्यायांशी संपर्क साधा.
नाव किंवा जन्मतारीख चुकीची दिसत आहे
पोर्टलवर तुमचे नाव किंवा जन्मतारीख आधारपेक्षा वेगळी दिसत असेल, तर आधी तुमचे आधार कार्ड तपासा. MahaSarathi Portal वरील माहिती आधारवरूनच घेतली जाते, त्यामुळे आधारमध्ये चूक असेल तर पोर्टलवरही तीच चूक दिसेल. अशा स्थितीत आधी आधार केंद्रावर जाऊन आधारची माहिती बरोबर करून घ्या.
पोर्टल उघडत नाही आहे किंवा फॉर्म जमा होत नाही आहे
कधीकधी बरेच लोक एकाच वेळी पोर्टल वापरतात, तेव्हा पान हळू उघडते किंवा फॉर्म जमा होत नाही. अशा स्थितीत थोड्या वेळाने पुन्हा प्रयत्न करा. ब्राउझरचा कॅश साफ करून किंवा दुसरा ब्राउझर वापरूनही पाहू शकता. फॉर्म भरताना इंटरनेट कनेक्शन स्थिर असणे आवश्यक आहे.
रेशन कार्डने नोंदणी करण्यात अडचण
रेशन कार्डने नोंदणी केली तरी ओटीपी आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकावरच येतो. त्यामुळे तो क्रमांक बंद झाला असेल किंवा बदलला असेल, तर रेशन कार्डचा पर्यायही काम करणार नाही. आधी आधारशी जोडलेला मोबाईल क्रमांक अपडेट करून घ्या, मग नोंदणी करा.
फसवणुकीपासून सावध राहा — नोंदणी मोफत आहे
MahaSarathi Portal वर नोंदणी पूर्णपणे मोफत आहे. शासन त्यासाठी कोणतेही शुल्क घेत नाही. जर कोणी व्यक्ती किंवा एजंट तुमच्याकडून MahaID तयार करण्याच्या बदल्यात पैसे मागत असेल, तर समजून जा की तो फसवणूक करत आहे. तुमचा आधार क्रमांक, ओटीपी किंवा पासवर्ड कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीला कधीही देऊ नका.
काही खासगी वेबसाईट फॉर्म भरण्यात मदत करण्याच्या बदल्यात शुल्क घेतात. उदाहरणार्थ, एक खासगी सेवा EasyKagaz मदतीसाठी 99 रुपये घेते, पण ते शासनाचे शुल्क नाही — ते एका खासगी सेवेचे शुल्क आहे. तुम्ही कोणाच्याही मदतीशिवाय स्वतःच मोफत नोंदणी करू शकता.
सरकारी पोर्टलचा बरोबर पत्ता mahasarathi.maharashtra.gov.in आहे. त्याला मिळताजुळता दुसरा पत्ता दिसला, तर त्यावर तुमची माहिती टाकू नका. बनावट वेबसाईट खऱ्यासारख्या दिसू शकतात, त्यामुळे पत्ता नेहमी काळजीपूर्वक तपासा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
MahaSarathi Portal काय आहे?
MahaSarathi Portal हे महाराष्ट्र शासनाचे एकात्मिक डिजिटल व्यासपीठ आहे, जे mahasarathi.maharashtra.gov.in वर चालते. 28 मार्च 2026 रोजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी “One State, One Portal” योजनेअंतर्गत ते सुरू केले होते. या पोर्टलवरून 90 पेक्षा जास्त योजना आणि 1000 पेक्षा जास्त सरकारी सेवांपर्यंत एकाच लॉगिनने पोहोचता येते.
MahaID काय आहे?
MahaID ही महाराष्ट्रातील नागरिकांची एकात्मिक ओळख आहे, जी आधारशी जोडलेली असते. MahaSarathi Portal आणि MahaDBT 2.0 सारख्या सेवांसाठी ती एकाच लॉगिनचे काम करते. एकदा MahaID तयार झाले की तुम्हाला प्रत्येक योजनेसाठी वेगळे खाते तयार करावे लागत नाही.
MahaID Registration साठी किती पैसे लागतात?
सरकारी पोर्टलवर MahaID Registration पूर्णपणे मोफत आहे. त्यासाठी कोणतेही शुल्क घेतले जात नाही. कोणी तुमच्याकडून पैसे मागत असेल, तर ती फसवणूक आहे. काही खासगी वेबसाईट मदतीसाठी शुल्क घेऊ शकतात, पण ते शासनाचे शुल्क नाही.
MahaID मिळायला किती वेळ लागतो?
अर्ज केल्यानंतर MahaID तयार होण्यासाठी जास्तीत जास्त 24 तास लागू शकतात. मंजुरीनंतर तुमच्या मोबाईलवर एसएमएसने आणि ईमेलवर त्याची माहिती पाठवली जाते. 24 तासांनंतरही माहिती मिळाली नाही, तर पोर्टलवर तुमच्या अर्जाची स्थिती तपासा.
रेशन कार्डने MahaID Registration होऊ शकते का?
होय, पोर्टलवर “Register using Ration Card” हा पर्यायही आहे. त्यात तुम्ही रेशन कार्डचा क्रमांक टाकून नोंदणी सुरू करू शकता. पण ओटीपी तरीही आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकावरच येईल, त्यामुळे तो क्रमांक चालू असणे आवश्यक आहे.
MahaSarathi Card कसे डाउनलोड करावे?
पोर्टलवर तुमच्या MahaID किंवा आधारने लॉगिन करा, तुमची प्रोफाइल उघडा आणि “Quick Actions” मध्ये “View / Download MahaSarathi Card” वर क्लिक करा. त्यानंतर तुमच्या कार्डची पीडीएफ डाउनलोड होईल. हे कार्ड DigiLocker मध्येही मिळू शकते.
Mahasarathi Family ID काय आहे आणि ते DigiLocker वर कसे मिळेल?
Mahasarathi Family ID ही तुमच्या संपूर्ण कुटुंबाची ओळख आहे. 17 जून 2026 रोजी ते DigiLocker शी जोडले गेले, ज्यामुळे महाराष्ट्रातील सुमारे 14 कोटी रहिवासी ते DigiLocker मध्ये पाहू आणि जतन करू शकतात. DigiLocker अॅपमध्ये “Issued Documents” मध्ये जाऊन किंवा “Mahasarathi / Family ID Maharashtra” शोधून तुम्ही ते मिळवू शकता. तुमच्याकडे Family ID नसेल, तर DigiLocker मधूनच नवीन Family ID साठी नावनोंदणीही करता येते.
MahaSarathi Portal हेच ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी वापरले जाणारे पोर्टल आहे का?
नाही, हा एक सामान्य गैरसमज आहे. ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी Sarathi Parivahan Portal वापरले जाते, ज्याचा पत्ता sarathi.parivahan.gov.in आहे. ते केंद्र सरकारच्या रस्ते वाहतूक मंत्रालयाचे पोर्टल आहे. MahaSarathi Portal हे महाराष्ट्र शासनाचे वेगळे पोर्टल आहे, जे राज्याच्या योजना आणि सेवांसाठी आहे. दोन्हीची नावे मिळतीजुळती आहेत, पण दोन्हीचे काम पूर्णपणे वेगळे आहे.
जुन्या MahaLabharthi Portal चे काय झाले?
MahaLabharthi Portal आता बंद झाले आहे आणि त्याची जागा MahaSarathi Portal ने घेतली आहे. जुनी वेबसाईट mahalabharthi.in आता उपलब्ध नाही. योजनांची माहिती आणि नोंदणीचे सर्व काम आता MahaSarathi Portal वरूनच होते.
MahaID शिवाय MahaDBT 2.0 वर अर्ज करता येतो का?
नाही, MahaDBT 2.0 वरील नोंदणीचा रस्ता MahaSarathi Portal मधून जातो. जेव्हा तुम्ही MahaDBT 2.0 वर “Register” वर क्लिक करता, तेव्हा ते तुम्हाला MahaSarathi Portal वर घेऊन जाते, जिथे आधी MahaID तयार करावे लागते. त्यामुळे शिष्यवृत्ती किंवा दुसऱ्या योजनांसाठी अर्ज करण्यापूर्वी MahaID तयार करून घ्या.
अधिकृत लिंक
- MahaSarathi Portal — mahasarathi.maharashtra.gov.in
- MahaDBT 2.0 — mahadbt2.maharashtra.gov.in
- DigiLocker — digilocker.gov.in
हा लेख एका खासगी माहिती पोर्टलने (सरकारी वेबसाईट नाही) तयार केला आहे. यात दिलेली माहिती अधिकृत स्रोतांवरून घेतली आहे, पण अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टलवर ताजी माहिती नक्की तपासा.
Last Updated: 18 November 2026





