PUPSS Scholarship 2026-27: इयत्ता 4 आणि 7 ची Scholarship Exam, पात्रता, शुल्क आणि अर्जाची संपूर्ण माहिती

महाराष्ट्रातील लाखो शालेय विद्यार्थ्यांसाठी आणि त्यांच्या पालकांसाठी एक मोठी बातमी आहे. राज्यातील सर्वात जुन्या आणि सर्वात लोकप्रिय शिष्यवृत्ती परीक्षांमध्ये यंदा मोठा बदल झाला आहे, आणि जर तुमचे मूल इयत्ता चौथी किंवा सातवीत शिकत असेल, तर ही माहिती तुमच्यासाठी थेट उपयोगाची आहे. या लेखात आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत की नवीन व्यवस्था काय आहे, कोणते विद्यार्थी परीक्षा देऊ शकतात, शुल्क किती आहे, परीक्षा कधी होणार आहे आणि अर्जाची प्रक्रिया काय आहे.

पूर्वी ही परीक्षा इयत्ता पाचवी आणि आठवीच्या विद्यार्थ्यांसाठी होत असे, पण आता चित्र बदलले आहे. शासनाने स्पष्ट केले आहे की यापुढे ही परीक्षा फक्त दोन इयत्तांसाठी होईल. याचा अर्थ असा की हजारो कुटुंबांना नवीन नियम समजून घ्यावे लागतील, अन्यथा ते अर्ज करण्याची शेवटची तारीख चुकवू शकतात. चांगली गोष्ट ही आहे की अर्जाची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आहे आणि शाळेमार्फत होते, त्यामुळे पालकांना कोणत्याही कार्यालयात फिरावे लागत नाही.

या मार्गदर्शकात आम्ही परीक्षेची प्रत्येक महत्त्वाची माहिती एकाच ठिकाणी एकत्र केली आहे – पात्रता, वयाची मर्यादा, शुल्काच्या सर्व खिडक्या, परीक्षेचे स्वरूप, अर्जाचे टप्पे आणि हेल्पलाइन क्रमांक. तसेच पालक दरवर्षी सर्वात जास्त विचारतात त्या प्रश्नांची उत्तरेही दिली आहेत. लेख शेवटपर्यंत वाचा, जेणेकरून कोणतीही महत्त्वाची तारीख तुमच्याकडून चुकणार नाही.

PUPSS Scholarship 2026-27 म्हणजे काय?

PUPSS Scholarship चे पूर्ण नाव आहे Pre-Upper Primary Scholarship (PUP) आणि Pre-Secondary Scholarship (PSS). ही परीक्षा महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद (Maharashtra State Council of Examination – MSCE), पुणे यांच्यामार्फत घेतली जाते. शासनाच्या 17 ऑक्टोबर 2025 च्या शासन निर्णयानुसार (GR), शैक्षणिक वर्ष 2026-27 पासून या परीक्षेत मोठा बदल करण्यात आला आहे.

बदल हा आहे की आता इयत्ता पाचवीची Pre-Upper Primary Scholarship (PUP) परीक्षा आणि इयत्ता आठवीची Pre-Secondary Scholarship (PSS) परीक्षा होणार नाही. पाचवी आणि आठवीची परीक्षा शेवटची फेब्रुवारी 2026 मध्ये झाली होती. यापुढे फक्त दोन परीक्षा होतील – इयत्ता चौथीसाठी Primary Scholarship Examination (PSE) आणि इयत्ता सातवीसाठी Upper Primary Scholarship Examination (UPS). त्यामुळेच यंदाच्या परीक्षेला PUPSS Scholarship Examination 2027 असे म्हटले जात आहे.

या परीक्षेत निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांना तीन वर्षे दरमहा शिष्यवृत्ती मिळते. इयत्ता चौथीच्या निवड झालेल्या विद्यार्थ्याला 500 रुपये दरमहा आणि इयत्ता सातवीच्या निवड झालेल्या विद्यार्थ्याला 750 रुपये दरमहा शिष्यवृत्ती दिली जाते. ही रक्कम थेट विद्यार्थ्याच्या बँक खात्यात DBT मार्फत पाठवली जाते.

लक्षात ठेवण्याची गोष्ट ही आहे की ही परीक्षा महाराष्ट्रातील सर्व बोर्डांच्या विद्यार्थ्यांसाठी खुली आहे, पण रोख शिष्यवृत्तीचा नियम वेगळा आहे. राज्य अभ्यासक्रमाच्या (State Syllabus) शाळांमध्ये शिकणारे विद्यार्थीच रोख शिष्यवृत्तीला पात्र आहेत. CBSE, ICSE किंवा इतर बोर्डांचे विद्यार्थी परीक्षा देऊ शकतात आणि गुणवत्ता यादीत आल्यास त्यांना प्रमाणपत्र आणि श्रेणी (Rank) मिळेल, पण रोख शिष्यवृत्ती मिळणार नाही. हा नियम शासनाच्या निर्णयानुसार लागू आहे.

PUPSS Scholarship 2026-27: एका नजरेत महत्त्वाची माहिती

माहिती तपशील
परीक्षेचे नाव PUPSS Scholarship Examination 2027 (PSE – इयत्ता 4, UPS – इयत्ता 7)
आयोजक महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद (MSCE), पुणे
इयत्ता इयत्ता 4 आणि इयत्ता 7 (इयत्ता 5 आणि 8 ची परीक्षा आता होणार नाही)
परीक्षेची तारीख 21 फेब्रुवारी 2027
अर्ज सुरू 27 ऑक्टोबर 2026
विलंब शुल्काशिवाय शेवटची तारीख 30 नोव्हेंबर 2026
अर्जाची शेवटची तारीख 31 डिसेंबर 2026 (विशेष विलंब शुल्कासह)
शिष्यवृत्ती (इयत्ता 4) 500 रुपये दरमहा, तीन वर्षे
शिष्यवृत्ती (इयत्ता 7) 750 रुपये दरमहा, तीन वर्षे
अर्ज करण्याची पद्धत फक्त शाळेमार्फत, ऑनलाइन
अधिकृत पोर्टल puppssmsce.in (2027.puppssmsce.in)
हेल्पडेस्क 9240275800, puppsshelpdesk@gmail.com

PUPSS Scholarship परीक्षा कोण देऊ शकते?

परीक्षा देण्यासाठी विद्यार्थी महाराष्ट्रातील कोणत्याही शाळेत इयत्ता 4 किंवा इयत्ता 7 मध्ये शिकत असला पाहिजे. शाळा राज्य अभ्यासक्रमाची, CBSE, ICSE किंवा इतर कोणत्याही मान्यताप्राप्त बोर्डाची असू शकते. पण वर सांगितल्याप्रमाणे, रोख शिष्यवृत्ती फक्त राज्य अभ्यासक्रमाच्या शाळांतील विद्यार्थ्यांना मिळते.

वयाची मर्यादा 1 जून 2026 च्या आधारे ठरवली आहे. इयत्ता 4 च्या विद्यार्थ्याचे वय जास्तीत जास्त 10 वर्षे आणि इयत्ता 7 च्या विद्यार्थ्याचे वय जास्तीत जास्त 13 वर्षे असले पाहिजे. दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी ही मर्यादा वाढवली आहे – इयत्ता 4 साठी 14 वर्षे आणि इयत्ता 7 साठी 17 वर्षे. जर एखादा विद्यार्थी वयाच्या मर्यादेपेक्षा मोठा असेल, तरीही तो परीक्षा देऊ शकतो, पण त्याला रोख शिष्यवृत्ती मिळणार नाही.

परीक्षा सात माध्यमांतून देता येते, आणि सहा अर्ध-इंग्रजी (Semi-English) पर्यायही उपलब्ध आहेत. याचा अर्थ मराठी, हिंदी, इंग्रजी, उर्दू, गुजराती, कन्नड आणि तेलुगू माध्यमांचे विद्यार्थी त्यांच्या सोयीनुसार माध्यम निवडू शकतात. अर्ज भरताना शाळेला विद्यार्थ्याचे माध्यम निवडावे लागते, त्यामुळे पालकांनी हे आधीच ठरवून शाळेला कळवावे.

PUPSS Scholarship मध्ये किती रक्कम मिळते?

इयत्ता चौथीच्या परीक्षेत निवड झालेल्या विद्यार्थ्याला 500 रुपये दरमहा शिष्यवृत्ती मिळते, म्हणजे वर्षाला 5,000 रुपये. इयत्ता सातवीच्या परीक्षेत निवड झालेल्या विद्यार्थ्याला 750 रुपये दरमहा मिळतात, म्हणजे वर्षाला 7,500 रुपये. ही शिष्यवृत्ती तीन वर्षे चालू राहते, जर विद्यार्थी शिक्षण चालू ठेवत असेल आणि पुढील वर्षांच्या अटी पूर्ण करत असेल.

शिष्यवृत्ती मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्याला दोन्ही प्रश्नपत्रिकांमध्ये वेगवेगळ्या किमान 40 टक्के गुण मिळवावे लागतात. फक्त एकूण गुण जास्त असणे पुरेसे नाही – प्रत्येक पेपरमध्ये 40 टक्क्यांची अट पूर्ण करावी लागते. त्यानंतर गुणवत्ता यादी तयार केली जाते आणि त्याआधारे शिष्यवृत्ती दिली जाते.

आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट – CBSE, ICSE किंवा इतर बोर्डांचा विद्यार्थी गुणवत्ता यादीत आल्यास त्याला शासनाच्या निर्णयानुसार प्रमाणपत्र आणि श्रेणी दिली जाईल, पण रोख शिष्यवृत्ती मिळणार नाही. तरीही परीक्षा देणे फायदेशीर आहे, कारण गुणवत्ता प्रमाणपत्र पुढील शिक्षणात उपयोगी पडते.

PUPSS Scholarship Exam Pattern 2027

इयत्ता 4 आणि इयत्ता 7 दोन्हीसाठी परीक्षेचे स्वरूप सारखेच आहे. दोन्ही इयत्तांमध्ये दोन प्रश्नपत्रिका असतात आणि सर्व प्रश्न बहुपर्यायी (MCQ) असतात, ज्यात चार पर्याय दिले जातात.

प्रश्नपत्रिका विषय प्रश्न गुण वेळ
पेपर 1 प्रथम भाषा (25 प्रश्न) + गणित (50 प्रश्न) 75 150 सकाळी 11:00 ते दुपारी 12:30
पेपर 2 तृतीय भाषा (25 प्रश्न) + बुद्धिमत्ता चाचणी (50 प्रश्न) 75 150 दुपारी 2:00 ते 3:30

एकूण 300 गुणांची परीक्षा असते. दोन्ही प्रश्नपत्रिकांमध्ये किमान 40 टक्के गुण मिळवणे अनिवार्य आहे. परीक्षा 21 फेब्रुवारी 2027 रोजी होईल. परीक्षा केंद्राची माहिती प्रवेशपत्रावर (Hall Ticket) दिली जाईल, जे परीक्षेपूर्वी पोर्टलवरून डाउनलोड करता येईल.

तयारीसाठी सर्वोत्तम रणनीती म्हणजे विद्यार्थ्याने आपल्या इयत्तेची पाठ्यपुस्तके चांगल्या प्रकारे वाचावीत आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवाव्यात. गणित आणि बुद्धिमत्ता चाचणीत एकूण 100 प्रश्न असतात, त्यामुळे या दोन विषयांवर विशेष लक्ष द्यावे. भाषेच्या प्रश्नांमध्ये व्याकरण आणि गद्य उताऱ्यावर आधारित प्रश्न विचारले जातात.

महत्त्वाच्या तारखा आणि शुल्क

अर्ज 27 ऑक्टोबर 2026 पासून सुरू झाले आहेत. शुल्क चार खिडक्यांमध्ये भरता येते, आणि प्रत्येक खिडकीचे शुल्क वेगळे आहे. विलंब शुल्काशिवाय अर्ज करण्याची शेवटची तारीख 30 नोव्हेंबर 2026 आहे. त्यानंतर विलंब शुल्कासह अर्ज करता येतो, पण 31 डिसेंबर 2026 नंतर कोणताही अर्ज स्वीकारला जाणार नाही – ऑनलाइनही नाही आणि ऑफलाइनही नाही.

खिडकी तारखा सामान्य शुल्क राखीव / दिव्यांग शुल्क
विलंब शुल्काशिवाय 27 ऑक्टोबर ते 30 नोव्हेंबर 2026 200 रुपये 125 रुपये
विलंब शुल्कासह 1 ते 15 डिसेंबर 2026 250 रुपये (200 + 50) 175 रुपये (125 + 50)
अति विलंब शुल्कासह 16 ते 23 डिसेंबर 2026 विलंब शुल्क + प्रति विद्यार्थी प्रति दिवस 20 रुपये तेच
विशेष अति विलंब शुल्कासह 24 ते 31 डिसेंबर 2026 अति विलंब शुल्क + प्रति विद्यार्थी प्रति दिवस 20 रुपये तेच

125 रुपयांचे कमी शुल्क राज्य अभ्यासक्रमाच्या शाळांतील SC, ST, VJ-A, NT-B, NT-C आणि NT-D वर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी आहे. दिव्यांग विद्यार्थी प्रत्येक शाळेत हे कमी शुल्क देऊ शकतात. CBSE किंवा ICSE शाळांतील राखीव वर्गातील विद्यार्थ्यांना हे कमी शुल्क मिळत नाही – त्यांना सामान्य शुल्क द्यावे लागते. याशिवाय प्रत्येक शाळेला 200 रुपयांचे वार्षिक संलग्नता शुल्क (Affiliation Fee) सुद्धा द्यावे लागते.

आमचा सल्ला असा आहे की अर्ज शेवटच्या तारखेची वाट न पाहता लवकरात लवकर पूर्ण करावा. शेवटच्या दिवसांत पोर्टलवर गर्दी वाढते आणि तांत्रिक अडचण येऊ शकते. 30 नोव्हेंबरपूर्वी अर्ज केल्यास फक्त 200 रुपये (किंवा 125 रुपये) शुल्क लागते, जे सर्वात कमी आहे.

अर्ज कसा करावा? शाळेची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने

सर्वात महत्त्वाची गोष्ट ही समजून घ्या की PUPSS Scholarship परीक्षेसाठी पालक किंवा विद्यार्थी थेट अर्ज करू शकत नाहीत. अर्ज फक्त शाळेमार्फत केला जातो. शाळेच्या प्राचार्यांना किंवा मुख्याध्यापकांना ऑनलाइन फॉर्म भरावा लागतो. त्यामुळे पालकांचे पहिले काम हे आहे की त्यांनी आपल्या मुलाच्या शाळेशी संपर्क साधावा आणि अर्जाची प्रक्रिया सुरू झाली आहे का हे विचारावे.

शाळेची प्रक्रिया अशी आहे:

  1. शाळेने puppssmsce.in पोर्टल उघडावे आणि Scholarship Exam 2027 लिंक निवडावी.
  2. शाळेची माहिती असलेला फॉर्म (School Information Form) पूर्ण भरावा.
  3. प्रत्येक विद्यार्थ्याचा अर्ज भरावा आणि परीक्षेचे माध्यम निवडावे.
  4. विद्यार्थ्याचा फोटो आणि स्वाक्षरी एकाच स्कॅनमध्ये अपलोड करावी (jpg, jpeg, png किंवा bmp फॉरमॅट, जास्तीत जास्त 100 KB).
  5. इयत्तेनुसार एकूण शुल्काचे ऑनलाइन पैसे भरावेत.

पालकांनी शाळेला ही माहिती द्यावी – विद्यार्थ्याचे पूर्ण नाव, जन्मतारीख, इयत्ता, माध्यम, जात वर्ग (लागू असल्यास), आणि फोटो व स्वाक्षरी. फोटो आणि स्वाक्षरी स्पष्ट असली पाहिजे, कारण तीच प्रवेशपत्रावर छापली जाते. फोटो अस्पष्ट असल्यास परीक्षा केंद्रावर अडचण येऊ शकते.

अर्ज पूर्ण झाल्यानंतर शाळेने फॉर्मची पावती किंवा पुष्टी जपून ठेवावी. पालकांनीही शाळेकडून अर्जाची पुष्टी जरूर घ्यावी. तांत्रिक अडचणीमुळे फॉर्म अडकल्यास शाळा पोर्टलच्या हेल्पडेस्कशी संपर्क साधू शकते.

परीक्षेच्या दिवशी काय होईल?

परीक्षा 21 फेब्रुवारी 2027 रोजी दोन सत्रांत होईल. पहिला पेपर सकाळी 11:00 ते दुपारी 12:30 पर्यंत आणि दुसरा पेपर दुपारी 2:00 ते 3:30 पर्यंत असेल. दोन्ही पेपरांमध्ये दीड तासांचा वेळ मिळेल, ज्यात विद्यार्थी आराम करू शकतात आणि जेवण करू शकतात.

विद्यार्थ्याने परीक्षा केंद्रावर प्रवेशपत्र आणि ओळखपत्र घेऊन जावे. केंद्रावर वेळेपूर्वी पोहोचावे, जेणेकरून बसण्याच्या व्यवस्थेत कोणतीही अडचण येणार नाही. पेन, पेन्सिल आणि इतर आवश्यक साहित्य सोबत न्यावे. मोबाईल फोन आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक साहित्य परीक्षा कक्षात नेण्यास मनाई आहे.

निकाल आणि पुढील प्रक्रिया

परीक्षेनंतर MSCE उत्तरपत्रिका तपासून गुणवत्ता यादी तयार करते. निकाल अधिकृत पोर्टल mscepune.in आणि puppssmsce.in वर जाहीर केला जातो. गुणवत्ता यादीत आलेल्या राज्य अभ्यासक्रमाच्या विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती दिली जाते, तर CBSE, ICSE किंवा इतर बोर्डांच्या गुणवत्ता विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र आणि श्रेणी दिली जाते.

शिष्यवृत्ती तीन वर्षे मिळते. या काळात विद्यार्थ्याने शिक्षण चालू ठेवावे आणि प्रत्येक वर्षाच्या अटी पूर्ण कराव्यात. शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट बँक खात्यात पाठवली जाते, त्यामुळे विद्यार्थ्याचे बँक खाते आणि आधार तपशील बरोबर असणे आवश्यक आहे.

हेल्पलाइन आणि संपर्क

अर्ज भरताना कोणतीही तांत्रिक अडचण आल्यास पोर्टलच्या हेल्पडेस्कशी संपर्क साधा – फोन: 9240275800, ईमेल: puppsshelpdesk@gmail.com. इतर प्रश्नांसाठी परिषदेशी संपर्क साधता येतो – फोन: 020-29709617, ईमेल: mscescholarship@gmail.com. सर्वात आधी आपल्या शाळेच्या मुख्याध्यापकांशी संपर्क साधा, कारण अर्जाची जबाबदारी शाळेची आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

PUPSS Scholarship 2026-27 ची शेवटची तारीख काय आहे?

विलंब शुल्काशिवाय अर्ज करण्याची शेवटची तारीख 30 नोव्हेंबर 2026 आहे. विलंब शुल्कासह अर्ज 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत करता येतो. त्यानंतर कोणताही अर्ज स्वीकारला जाणार नाही.

इयत्ता 5 आणि 8 चे विद्यार्थी आता ही परीक्षा देऊ शकतात का?

नाही. शासनाच्या 17 ऑक्टोबर 2025 च्या निर्णयानुसार, इयत्ता 5 आणि 8 ची परीक्षा शेवटची फेब्रुवारी 2026 मध्ये झाली होती. यापुढे फक्त इयत्ता 4 (PSE) आणि इयत्ता 7 (UPS) चे विद्यार्थीच ही परीक्षा देऊ शकतात.

पालक स्वतः ऑनलाइन अर्ज करू शकतात का?

नाही. अर्ज फक्त शाळेमार्फत केला जातो. शाळेच्या प्राचार्यांना पोर्टलवर फॉर्म भरावा लागतो. पालकांनी आपल्या मुलाच्या शाळेशी संपर्क साधावा.

PUPSS Scholarship मध्ये किती रक्कम मिळते?

इयत्ता 4 च्या निवड झालेल्या विद्यार्थ्याला 500 रुपये दरमहा आणि इयत्ता 7 च्या निवड झालेल्या विद्यार्थ्याला 750 रुपये दरमहा शिष्यवृत्ती तीन वर्षे मिळते. ही रोख रक्कम फक्त राज्य अभ्यासक्रमाच्या शाळांतील विद्यार्थ्यांना मिळते.

CBSE किंवा ICSE शाळेतील विद्यार्थी परीक्षा देऊ शकतात का?

होय, CBSE, ICSE किंवा इतर बोर्डांचे विद्यार्थी परीक्षा देऊ शकतात. ते गुणवत्ता यादीत आल्यास त्यांना प्रमाणपत्र आणि श्रेणी मिळेल, पण रोख शिष्यवृत्ती मिळणार नाही.

परीक्षा कधी होईल?

परीक्षा 21 फेब्रुवारी 2027 रोजी होईल. पहिला पेपर सकाळी 11:00 ते 12:30 पर्यंत आणि दुसरा पेपर दुपारी 2:00 ते 3:30 पर्यंत असेल.

वयाची मर्यादा काय आहे?

वय 1 जून 2026 च्या आधारे मोजले जाते. इयत्ता 4 साठी जास्तीत जास्त वय 10 वर्षे आणि इयत्ता 7 साठी 13 वर्षे आहे. दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी ही मर्यादा अनुक्रमे 14 आणि 17 वर्षे आहे.

हा लेख एका खाजगी माहिती पोर्टलने (शासकीय वेबसाइट नाही) प्रकाशित केला आहे. माहिती अधिकृत स्रोतांवरून घेतली आहे, पण अर्ज करण्यापूर्वी कृपया अधिकृत पोर्टल puppssmsce.in वर तारखा आणि नियम जरूर तपासा. शेवटचे अपडेट: 19 नोव्हेंबर 2026.